Jerzy Czerniawski (1947 Kwiatowo) – grafik, scenograf, twórca plakatów. W 1973 ukończył PWSSP we Wrocławiu (ob. ASP). Jeszcze podczas studiów, razem z Janem Jaromirem Aleksiunem, Janem Sawką i Eugeniuszem Getem-Stankiewiczem, współtworzył tzw. czwórkę wrocławską, którą łączyło zainteresowanie plakatem, ilustracją i grafiką użytkową.

W latach stanu wojennego wyjechał z Polski i w latach 1981–1983 pracował jako twórca plakatów i scenograf w Osnabrück. Po powrocie do kraju zamieszkał w Warszawie. Jego twórczość, nasycona melancholijnym i poetyckim poczuciem humoru, jest rozpoznawalna i doceniana. Za scenografię do przedstawienia „Sen srebrny Salomei” w Teatrze Narodowym w Warszawie (reż. Adam Hanuszkiewicz) otrzymał nagrodę podczas IV Opolskich Konfrontacji Teatralnych w 1978. Za najlepszy warszawski plakat w 1980 uznano afisz do „Nocy Listopadowej” w Teatrze Dramatycznym w Warszawie autorstwa Jerzego Czerniawskiego.

Jest laureatem wielu nagród, m.in. III nagrody na Międzynarodowym Biennale Plakatu w Warszawie (1974), II nagrody na Międzynarodowym Biennale Plakatu w Lahti (1977), nagród za Najlepszy Plakat Roku (1975, 1979, 1980). Jego prace znajdują się w kolekcjach muzealnych i prywatnych na całym świecie, m.in. w zbiorach Museum of Modern Art w Nowym Jorku.

Obie prace „Bez tytułu” utrzymane są w stylistyce hiperrealizmu i uzupełniają się wzajemnie. Na pierwszej biała kartka ułożona na drewnianym stole czeka na pierwsze słowa, które zostaną zapisane ołówkiem. Na drugiej wiadomość ktoś już przeczytał, ale nie dowiemy się, co zawierała, ponieważ kartkę odwrócono. Treść pozostaje tajemnicą.

Opracowanie: dr Agnieszka Wysocka

Bibliografia:
Czerniawski Jerzy, [online], [dostęp: 8.07.2025].
„Scenografia. Jerzy Czerniawski”, [online], [dostęp: 8.07.2025].

English

Jerzy Czerniawski – Bez tytułu [Untitled], 1986

Jerzy Czerniawski’s painting Bez tytułu dates from 1986 and measures 30 by 21 cm. Both works titled Bez tytułu by Jerzy Czerniawski held in the Pomeranian Philharmonic Collection are in the hyperrealist style and complement one another. In the first work, a white sheet of paper placed on a wooden table awaits the first words to be written with a pencil. In the second, someone has already read the message, but we will not find out what it contained because the sheet has been turned over. The content remains a mystery.

Born in 1947, Jerzy Czerniawski is a printmaker, scenographer and poster artist. During the period of martial law, he left Poland and worked as a poster artist and scenographer in Osnabrück. After returning to Poland, he settled in Warsaw. His recognisable work, saturated with a melancholic and poetic sense of humour, is well-known and appreciated. He has received many awards for his stage designs, posters and bills. His works are in museum and private collections around the world, including the collection of the Museum of Modern Art in New York. 

Deutsch

Jerzy Czerniawski – ohne Titel, 1986

Das Bild „Ohne Titel” von Jerzy Czerniawski stammt aus dem Jahr 1986 und ist 30 x 21 cm groß. Die beiden Werke „Bez tytułu” (Ohne Titel) von Jerzy Czerniawski, die sich in der Sammlung der Pommerschen Philharmonie befinden, sind im Stil des Hyperrealismus gehalten und ergänzen sich gegenseitig. Auf dem ersten Bild liegt ein weißes Blatt Papier auf einem Holztisch und wartet darauf, dass die ersten Worte mit einem Bleistift darauf geschrieben werden. Auf dem zweiten Bild hat bereits jemand die Nachricht gelesen, jedoch erfahren wir nicht, was darin stand, da das Blatt umgedreht wurde. Der Inhalt bleibt weiterhin ein Geheimnis.

Der Grafiker, Bühnenbildner und Plakatkünstler Jerzy Czerniawski wurde 1947 geboren. Während des Kriegsrechts verließ er Polen und arbeitete als Plakatgestalter und Bühnenbildner in Osnabrück. Nach seiner Rückkehr ins Land ließ er sich in Warschau nieder. Seine Werke zeichnen sich durch einen melancholischen und poetischen Humor aus und sind weithin bekannt und geschätzt. Für seine Bühnenbilder, Plakate und Affische erhielt er zahlreiche Auszeichnungen. Seine Werke befinden sich in Museen und Privatsammlungen auf der ganzen Welt, darunter im Museum of Modern Art in New York.