Andrzej Gieraga (1934 Śliwinki), malarz i rysownik, grafik. Od 1965 studiował w PWSSP w Łodzi (ob. ASP). Dyplom z wyróżnieniem otrzymał w 1971 w pracowni malarstwa prof. Romana Modzelewskiego oraz w pracowni projektowania prof. Antoniego Starczewskiego i prof. Anieli Bogusławskiej. Od momentu uzyskania dyplomu pracował na macierzystej uczelni. W 1992 otrzymał tytuł profesora zwyczajnego. Artysta eksperymentujący – używał różnych materiałów i stylistyk, poruszając się w kręgu geometrii i układów reliefowych. Wiodącym tematem jego działalności artystycznej i głównym środkiem ekspresji było światło.

A. Gieraga brał udział w przełomowych dla polskiej sztuki wydarzeniach, m.in. w wystawach i sympozjach Złotego Grona w Zielonej Górze (1973, 1975, 1977, 1979), w Międzynarodowych Spotkaniach Artystów, Naukowców i Teoretyków Sztuki w Osiekach (1978) czy w Międzynarodowych Plenerach dla Artystów Posługujących się Językiem Geometrii w Okunincach i Radziejowicach (1986–2011). Zaprojektował i zrealizował supraporty w Złotej Sali Muzeum Miasta Łodzi (1976–1978) oraz kompozycję w Galerii Muzyki im. Artura Rubinsteina.

Artysta był wielokrotnie nagradzany, otrzymał m.in. Premio Internazionale Apollo Musagete, Talla – medal (1987), Nagrodę II stopnia Ministra Kultury i Sztuki za twórczość artystyczną oraz osiągnięcia w malarstwie i tworzenie nowych koncepcji plastycznych w polskiej sztuce współczesnej (1985), Złoty Medal za Długoletnią Służbę przyznany przez Prezydenta RP (2006), medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2012). Prace A. Gieragi znajdują się w zbiorach Muzeów Narodowych w Warszawie, Poznaniu i Gdańsku, w Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Historii Miasta Łodzi, Muzeum Śląskim w Katowicach, Muzeum Sztuki Współczesnej w Radomiu, w Muzeach Okręgowych w Białymstoku, Bydgoszczy, Chełmie, Kaliszu, Koszalinie i Olsztynie, w Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze oraz w kolekcjach światowych, m.in. Museo de Arte Contemporanea w São Paulo, Sammlung Vass LXXXI w Budapeszcie, L’Europe des Graveurs Bibliothèque Municipale de Grenoble, Kultur Zentrum Marlet Beratzhasen, Batus Fundation Sachsen Altzella, Mondrianhuis w Amersfoort oraz w kolekcjach prywatnych.

Praca LXXXI pochodzi z późnej fazy okresu przejściowego, kiedy nadekspresja czarno-białej kompozycji zostaje stopniowo uspokojona formami geometrycznymi. Po połowie lat 80. artysta zaczął odchodzić od skomplikowanych konfiguracji, redukując środki formalne, dążył do prostoty i harmonii. Realizował monochromatyczne, grafitowe obrazy o fakturalnie poruszonej powierzchni, której niuanse tworzyła i wydobywała gra światła. Kompozycję rytmizowały linie wyryte w farbie lub doklejone wypukłe elementy, gdzie artysta wprowadzał delikatnie kolor. Prace z tego okresu zapowiadają eksperymenty z końca dekady, których apogeum nastąpiło po 2007, kiedy powstawały wielobarwne płótna i grafiki.

Opracowanie: dr Monika Kosteczko-Grajek.

Bibliografia:
Andrzej Gieraga. Chromaty, tekst Bogusław Deptuła, Wrocław–Warszawa 2018;
Andrzej Gieraga. Progresje. Obrazy i grafiki z lat 1972–2016, oprac. i red. Krystyna Knapik, Muzeum Miasta Łodzi, Łódź 2016;
Bożena Kowalska, Andrzej Gieraga. Malarstwo i grafika, Galeria na piętrze, Koszalin 2010.

English

Andrzej Gieraga – LXXXI, 1986

The painting LXXXI by Andrzej Gieraga dates from 1986 and measures 150 by 125 cm. The work comes from a late phase of the artist’s career, when he began to move away from complex configurations, reducing his formal means and striving for simplicity and harmony.

Born in 1934, Andrzej Gieraga is a painter, draughtsman and printmaker associated with the State Tertiary School of Fine Arts (PWSSP) in Łódź. He is an experimental artist and as such has used various materials and styles. The leading theme of his artistic activity and his main means of expression has been light.

Andrzej Gieraga took part in events that were groundbreaking for Polish art; he designed and made the overdoors in the Golden Hall of the Museum of the City of Łódź and a composition in the Artur Rubinstein Music Gallery.

The artist has been awarded many times; his works can be found in the collections of museums in Warsaw, Poznań, Gdańsk, Łódź, Katowice, Radom, Koszalin, Zielona Góra and Bydgoszcz, among others, in international collections – including in São Paulo, Budapest and Grenoble – as well as in private collections.

Deutsch

Andrzej Gieraga – „LXXXI“, 1986

Das Gemälde „LXXXI” von Andrzej Gieraga stammt aus dem Jahr 1986 und ist 150 x 125 cm groß. Das Werk entstand in der Spätphase des Künstlers, als er begann, sich von komplexen Konfigurationen zu entfernen, formale Mittel zu reduzieren und nach Einfachheit und Harmonie strebte.

Andrzej Gieraga ist ein Maler, Zeichner und Grafiker, der mit der Staatlichen Hochschule für Bildende Künste in Łódź verbunden ist. Er wurde 1934 geboren. Als experimentierfreudiger Künstler hat er mit verschiedenen Materialien und Stilen gearbeitet. Das Leitmotiv seiner künstlerischen Tätigkeit und sein wichtigstes Ausdrucksmittel war das Licht. 

Andrzej Gieraga war an für die polnische Kunst bahnbrechenden Ereignissen beteiligt, entwarf und realisierte die Supraporte im Goldenen Saal des Museums der Stadt Łódź sowie eine Komposition in der Artur-Rubinstein-Musikgalerie.

Der Künstler wurde mehrfach ausgezeichnet, seine Werke befinden sich in den Sammlungen von Museen u. a. in Warschau, Posen, Gdańsk, Łódź, Katowice, Radom, Koszalin, Zielona Góra und Bydgoszcz sowie in internationalen Sammlungen, darunter in São Paulo, Budapest und Grenoble sowie in Privatsammlungen.