Kazimierz „Kachu” Ostrowski (1917, Berlin – 1999, Gdynia), malarz i pedagog. Przed II wojną światową rozpoczął naukę zawodu jako malarz pokojowy. W czasie okupacji niemieckiej został osadzony w obozie koncentracyjnym Stutthof. Podczas odbywania przymusowej pracy w Gdyni, razem z francuskimi jeńcami – studentami paryskiej ASP – stworzył nieformalną grupę, która spotykała się w dni wolne od pracy, by malować i dyskutować o sztuce.

W 1945 roku rozpoczął studia w PWSSP w Sopocie w Pracowni Malarstwa prof. Janusza Strzałeckiego i prof. Artura Nacht-Samborskiego oraz w Pracowni Malarstwa Architektonicznego u prof. Jacka Żuławskiego. W latach 1949–1950, dzięki stypendium rządu francuskiego, przebywał w Paryżu, gdzie uczył się w Académie Moderne – prywatnej szkole malarstwa Ferdynanda Légera. W latach 1965–1987 wykładał w PWSSP w Gdańsku (obecnie ASP) w Pracowni Malarstwa Sztalugowego. Pełnił funkcję prodziekana Wydziału Malarstwa i Grafiki (1981–1984).

Skromny i pracowity, cenił tradycyjny warsztat. Uprawiał malarstwo ścienne i sztalugowe. Był autorem projektów elewacji kamienic na gdańskiej Starówce (1954–1955), polichromii w kościele pw. św. Wawrzyńca w Gdyni (lata 50. XX wieku) oraz plafonu (1975) i ceramicznej ściany (1977) w Teatrze Muzycznym w Gdyni. Malował pejzaże ukazujące industrialne widoki portowe, w których manifestował nowe podejście do przestrzeni i przedmiotu. W kompozycjach K. Ostrowskiego, podobnie jak w sztuce Paula Klee, widoczna jest fascynacja wewnętrzną strukturą obiektów, w której dominantę stanowią linia, kolor i rytm.

W okresie paryskim tworzył m.in. realistyczne studia pejzaży nadmorskich (Popołudnie nad morzem, 1945) oraz widoki architektury inspirowane sztuką kubistów (Elektrownia na Sekwanie, 1945–1950). W latach 50. wykonał cykle ukazujące robotników przy pracy, m.in. stoczniowców, hutników i spawaczy (Spawacz II, 1955). Artysta rozwijał indywidualny styl, tworząc kompozycje zbudowane z form geometrycznych obwiedzionych konturem. Mając niezwykłe wyczucie koloru, stosował intensywne zestawienia barw, potęgujące ich wzajemne oddziaływanie.

K. Ostrowski brał udział w licznych wystawach, m.in. w III Wystawie Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (1959), Polnischer Künstlerverband Gdańsk. Gemälde, Druckgraphik, Skulpturen w Bremie (1980) oraz Les Artistes de Gdańsk w Avallon (1984). W 1970 roku otrzymał Złoty Krzyż Zasługi, w 1982 Nagrodę I stopnia Ministra Kultury i Sztuki, a w 1989 Nagrodę im. Jana Cybisa. Prace artysty znajdują się m.in. w Muzeach Narodowych w Gdańsku, Szczecinie, Warszawie i Krakowie, Muzeum Miasta Gdyni, Muzeum Sztuki w Łodzi, Zachęcie – Narodowej Galerii Sztuki w Warszawie oraz Muzeum Okręgowym im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy. Od 2002 roku Zarząd Okręgu Gdańskiego Związku Polskich Artystów Plastyków przyznaje Nagrodę im. Kazimierza Ostrowskiego za wybitne osiągnięcia w dziedzinie malarstwa.

Niezwykle dekoracyjny język artysty szczególnie ujawnia się w surrealistycznych pejzażach, które pobudzają wyobraźnię i wprowadzają odbiorcę w bajkowy świat barw i kształtów, jak w obrazie Niebieski pejzaż. Dzieło emanuje radością i beztroską. O twórczości artysty pisała Marta Piszczatowska, podkreślając afirmację życia, radość malowania, impulsywność i skłonność do improwizacji, które nadają jego wizjom lotność i świeżość oraz sprawiają, że malarstwo Ostrowskiego wymyka się próbom analizy, pozostawiając odbiorcy przede wszystkim intensywne poczucie szczęścia.

Kazimierz Ostrowski jest autorem projektów gobelinów z kolekcji Filharmonii Pomorskiej.

Opracowanie: Monika Leśniak-Skocka

Bibliografia:
Giełdon Lilianna, Jankiewicz-Brzostowska Monika, Kazimierz „Kachu” Ostrowski – marynistyka, XVI wystawa z cyklu „Polscy artyści o morzu”, katalog wystawy, Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, Gdańsk 2018.
Kachu Profesor zwyczajny, „Zeszyt wydawniczy ASP w Gdańsku”, nr 2, Gdańsk 2011.
Piszczatowska Marta, Kazimierz Ostrowski, „Litery. Magazyn społeczno-kulturalny Wybrzeża”, nr 2, 1969.

English

Kazimierz Ostrowski – Niebieski pejzaż [Blue Landscape]

Kazimierz Ostrowski’s painting Niebieski pejzaż measures 58 by 125 cm. The piece captivates with the artist’s extremely decorative language. The painting stimulates the imagination and transports the viewer into a fairy-tale world full of colours and shapes. The work emanates joy and carefree spirit.

Kazimierz “Kachu” Ostrowski (1917-1999) was a professor at the Academy of Fine Arts in Gdańsk and a painter, draughtsman and textile designer; he also practised mural painting. He was a French government scholarship holder in Paris, and this period and his encounter with the art of world avant-garde had a great influence on his work. His paintings were always an attempt to describe the world, although they sometimes tended towards abstraction.

During the war, he was a prisoner of the Stutthof concentration camp. After the war, he polychromed façades of the rebuilt tenement houses in the Old Towns of Gdańsk and Poznań, among other creations. He presented his paintings at 60 solo and group exhibitions.

He received many awards for his works. The artist’s works can be found in museums in Gdańsk, Szczecin, Warsaw, Kraków, Gdynia, Łódź and Bydgoszcz, among others. Since 2002, the Board of the Gdańsk District of the Association of Polish Artists and Designers has awarded the Kazimierz Ostrowski Prize for outstanding achievements in the field of painting.

Deutsch

Kazimierz Ostrowski – „Niebieski pejzaż“ (Blaue Landschaft) 

Das Gemälde von Kazimierz Ostrowski mit dem Titel „Niebieski pejzaż“ (Blaue Landschaft) ist 58 x 125 cm groß. Das Werk besticht durch die äußerst dekorative Sprache des Künstlers. Das Bild regt die Fantasie an und entführt den Betrachter in eine märchenhafte Welt voller Farben und Formen. Das Werk strahlt Freude und Unbeschwertheit aus.

Kazimierz „Kachu” Ostrowski lebte von 1917 bis 1999 und war Professor an der Akademie der Bildenden Künste in Gdańsk; er war Maler, Zeichner, Textildesigner und beschäftigte sich auch mit Wandmalerei. Außerdem war er Stipendiat der französischen Regierung in Paris, und diese Zeit sowie die Begegnung mit der Kunst der internationalen Avantgarde hatten einen großen Einfluss auf sein Schaffen. Seine Bilder waren stets ein Versuch, die Welt zu beschreiben, auch wenn sie manchmal in Richtung Abstraktion tendierten.

Während des Krieges war er Häftling im Konzentrationslager Stutthof. Nach dem Krieg schuf er unter anderem Polychromien für die Fassaden der wiederaufgebauten Bürgerhäuser in der Altstadt von Gdańsk und Posen. Seine Bilder wurden in 60 Einzel- und Gemeinschaftsausstellungen präsentiert.

Für sein Schaffen erhielt er zahlreiche Auszeichnungen. Die Werke des Künstlers befinden sich unter anderem in Museen in Gdańsk, Szczecin, Warschau, Krakau, Gdynia, Łódź und Bydgoszcz. Seit 2002 verleiht der Vorstand des Danziger Bezirksverbands der Polnischen Bildenden Künstler den Kazimierz-Ostrowski-Preis für herausragende Leistungen im Bereich der Malerei.