Władysław Jackiewicz (1924 Podbrodzie [Wileńszczyzna] – 2016 Gdańsk), malarz i pedagog. Studiował na Wydziale Malarstwa PWSSP (ob. ASP) w Gdańsku z siedzibą w Sopocie, gdzie w 1952 otrzymał dyplom w pracowni prof. Artura Nacht-Samborskiego. W l. 1951–1984 pracował w macierzystej uczelni, również po przeniesieniu jej do Gdańska w 1954. Był dziekanem Wydziału Malarstwa (1965–1968), prorektorem (1968–1969) i rektorem uczelni (1969–1981).

Początkowo W. Jackiewicz tworzył w nurcie koloryzmu pod wpływem swoich profesorów: A. Nacht-Samborskiego i Piotra Potworowskiego. Malując pejzaże, często urozmaicane sztafażem, poszukując idealnej barwy, wpisywał się w działalność tzw. szkoły sopockiej. Następnie zainteresowała go popularna w l. 50. XX w. stylistyka i tematyka socrealizmu. Latami poszukiwał nowej drogi twórczej, by w końcu l. 60. zwrócić się ku abstrakcji. Początkowo kubizujące kompozycje, czy późniejsze taszystowskie, ustąpiły miejsca postkolorystycznej, aluzyjnej abstrakcji, w której artysta zawierał elementy cielesności. Po 1967 W. Jackiewicz zwiększył format swoich płócien dla uzyskania większej powierzchni malarskiej dostosowanej do ekspresyjnych, abstrakcyjnych form. Równocześnie rozluźnił konstrukcję kompozycji dla spontanicznie tworzonych linii i płaszczyzn. W 1969 otrzymał stypendium Ministerstwa Kultury i Sztuki na wyjazd do Włoch, który miał ogromny wpływ na jego twórczość. Powrócił z nowymi pomysłami i inspiracjami.

W 1973 namalował obraz Ciało, gdzie zgodnie z tytułem pojawia się ludzka sylwetka, a kobiece akty stają się głównym obszarem malarskiej medytacji prof. Jackiewicza. Artysta zaznaczał w swoich wypowiedziach, że nie korzystał z pomocy modelki w pracowni, przede wszystkim z potrzeby skupienia się na malowaniu. Mając w pamięci zachowane obrazy mistrzów tego tematu, m.in. Śpiącą Wenus Giorgione, Wenus z Urbino Tycjana, Olimpię Maneta czy akty Modiglianiego, tworzył prace charakteryzujące się niedopowiedzeniem kształtów kobiecego ciała. Motyw ten stał się na wiele lat obszarem jego poszukiwań, rozwijanym w realizowanych równolegle cyklach Obrazy i Sytuacje.

Do pierwszej z wymienionych serii należy obraz z kolekcji Filharmonii Pomorskiej, któremu artysta nadał numer XIII-84 (istnieje druga praca o tytule Obraz XIII z 1991, o odmiennej strukturze plastycznej). Pomimo wielokrotnego powtarzania tematu aktu artyście udawało się tworzyć różnorodne układy kompozycyjne oraz rozwiązania kolorystyczne. Harmonijnie skonstruowane plamą i linią formy, przypominające odrealnione ludzkie korpusy, są łączone ze sobą, a zarazem przenikają się dzięki efektowi prześwitywania barwnego gruntu i rysunku przez warstwę laserunku. To wrażenie wzmaga modelowanie lekko rozmytymi konturami i subtelnie zastosowane kontrasty barwne.

Twórczość artysty prezentowana była na wystawach indywidualnych i zbiorowych w Polsce i za granicą, np. w Holandii, Francji, Niemczech, Włoszech (XLIII Biennale di Venezia – 1988), Czechach, Szwajcarii, Argentynie, Meksyku, USA czy Iraku. Był laureatem nagród i odznaczeń: Krzyża Kawalerskiego Orderu Odrodzenia Polski (1975), Nagrody Ministra Kultury i Sztuki I stopnia (1969, 1980, 1985), Nagrody Ministra Kultury i Sztuki II stopnia (1971) czy Nagrody im. Kazimierza Ostrowskiego za 2006 (2007). Malarz był współtwórcą Grupy Gdańskiej oraz członkiem Związku Polskich Artystów Plastyków, a po jego rozwiązaniu założycielem Związku Polskich Malarzy i Grafików, w którym w l. 1985–1989 pełnił funkcję prezesa. Prace W. Jackiewicza znajdują się m.in. w Muzeach Narodowych w Warszawie, Gdańsku, Poznaniu, Wrocławiu, w Muzeum Sztuki w Łodzi, a także w kolekcjach prywatnych.

Opracowanie: dr Monika Kosteczko-Grajek

Bibliografia:
Kurowska Gabriela, Władysław Jackiewicz. Malarstwo [katalog wystawy], Państwowa Galeria Sztuki, Sopot 2004
Watrak Zofia, Władysław Jackiewicz: malarstwo [katalog wystawy], Centralne Biuro Wystaw Artystycznych Zachęta, Warszawa 1987
Władysław Jackiewicz – Ciało [katalog wystawy], Olsztyńska Galeria Sztuki, Olsztyn 2017
Władysław Jackiewicz: malarstwo [katalog wystawy], red. Jadwiga Charzyńska, Beata Purc-Stępniak, Muzeum Narodowe w Gdańsku, Gdańsk 1999.

English

Władysław Jackiewicz – Obraz XIII-84 [Painting XIII-84], 1984

Obraz XIII-84 by Władysław Jackiewicz dates from 1984 and measures 150 by 120 cm.

Władysław Jackiewicz (1924-2016) was a painter and educator. He worked at the State Tertiary School of Fine Arts (PWSSP) in Gdańsk (now the Academy of Fine Arts), where he served as rector, among other roles. He was also a co-founder of the Gdańsk Group and a member of the Association of Polish Artists and Designers and, after its dissolution, the founder of the Association of Polish Painters and Printmakers.

For years the artist searched for his creative path, eventually turning to abstraction in the late 1960s. He received a scholarship from the Ministry of Culture and Art for a trip to Italy, which had a huge impact on his work. He returned with new ideas and inspirations.

Female nudes became the main area of Władysław Jackiewicz’s painterly meditation. The artist stressed that he did not use the help of a model in his studio. Bearing in mind preserved paintings of the masters of this subject, he created works characterised by an understatement of the female body’s shapes. This motif became the area of his explorations for many years.

The artist’s work was presented at solo and group exhibitions in Poland and around the world – including in the Netherlands, France, Germany, Italy, Switzerland, Argentina, Mexico, the US and Iraq. He was the recipient of many awards and decorations. The artist’s works are held in museums in Warsaw, Gdańsk, Poznań, Wrocław and Łódź, among others, as well as in private collections.

Deutsch

Władysław Jackiewicz – Obraz XIII-84 (Gemälde XIII-84), 1984

Das Gemälde Obraz XIII-84 (Gemälde XIII-84) von Władysław Jackiewicz stammt aus dem Jahr 1984 und ist 150 x 120 cm groß.

Władysław Jackiewicz lebte von 1924 bis 2016 und war Maler und Lehrer. Er war an der Staatlichen Hochschule für Bildende Künste in Gdańsk (heute Akademie der Bildenden Künste) tätig und bekleidete dort unter anderem das Amt des Rektors. Darüber hinaus war er Mitbegründer der Danziger Gruppe und Mitglied des Verbandes Polnischer Bildender Künstler. Nach dessen Auflösung gründete er den Verband Polnischer Maler und Grafiker.

Jahrelang suchte der Künstler nach seinem kreativen Weg, um sich schließlich in den 1960er Jahren der Abstraktion zuzuwenden. Er erhielt ein Stipendium des Ministeriums für Kultur und Sport für eine Reise nach Italien, die einen erheblichen Einfluss auf sein Schaffen hatte. Nach seiner Rückkehr brachte er neue Ideen und Inspirationen mit.

Der Hauptbereich der malerischen Meditation von Władysław Jackiewicz sind weibliche Akte. Der Künstler betonte dabei, dass er keine Unterstützung durch ein Modell in seinem Atelier in Anspruch genommen habe. Mit den Bildern der Meister dieses Themas im Gedächtnis schuf er Werke, die sich durch eine Untertreibung der Formen des weiblichen Körpers auszeichnen. Dieses Thema wurde für viele Jahre zum Gegenstand seiner Forschungen. 

Die Werke des Künstlers wurden in Einzel- und Gemeinschaftsausstellungen in Polen und weltweit präsentiert, unter anderem in den Niederlanden, Frankreich, Deutschland, Italien, der Schweiz, Argentinien, Mexiko, den USA und im Irak. Zahlreiche Preise und Auszeichnungen wurden ihm verliehen. Derzeit befinden sich die Werke des Künstlers unter anderem in Museen in Warschau, Gdańsk, Posen, Wrocław und Łódź sowie in Privatsammlungen.