Kazimierz Jułga (1935 Rybowo – 2002 Bydgoszcz), malarz, poeta, rysownik, fotograf. Po nauce w bydgoskim Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych studiował na Wydziale Sztuk Pięknych UMK w Toruniu, gdzie w 1960 obronił dyplom w pracowni Stanisława Borysowskiego. Po studiach wrócił do Bydgoszczy i w tym samym roku rozpoczął pracę w Biurze Wystaw Artystycznych, a w 1973 został jego dyrektorem, przejmując kierowanie placówką po Marianie Turwidzie. Stanowisko to pełnił do 2002 roku, łącząc działalność organizacyjną z własną twórczością.

W twórczości Jułgi podejście do koloru wiązało się z odległą inspiracją pointylizmem. Wpływy te, przefiltrowane przez jego wrażliwość i metafizyczne podejście do natury, tworzyły nową jakość. Wiersze i fotografie artysty dopełniały malowane pejzaże, budując spójną wizję świata. Oprócz tradycji europejskiej dostrzec można w jego malarstwie wpływy filozofii zen. Wybrał pracochłonną technikę malarską, traktując ją jako formę medytacji – drogę do skupienia i wewnętrznej refleksji. Podczas długiej obserwacji jego płócien odbiorca może przejść podobny proces kontemplacji.

Artystę inspirowały lasy, łąki i jeziora. Wiele pejzaży z motywami Borów Tucholskich powstało podczas plenerów środowiska bydgoskich artystów organizowanych w latach 80. i 90. XX wieku nad Jeziorem Charzykowskim.

Jułga wystawiał indywidualnie w miastach regionu kujawsko-pomorskiego oraz uczestniczył w ogólnopolskich wystawach zbiorowych. Jego prace znajdują się m.in. w Muzeum Okręgowym im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy, Muzeum Historyczno-Etnograficznym w Chojnicach, Muzeum Regionalnym w Wągrowcu, Galerii Miejskiej BWA w Bydgoszczy, Muzeum im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu oraz w kolekcjach prywatnych.

Za twórczość malarską oraz działalność zawodową i społeczną otrzymał liczne nagrody i odznaczenia, m.in. I nagrodę w konkursie środowiskowym „Moje miasto” (1980), Odznakę Honorową „Za szczególne zasługi dla rozwoju województwa bydgoskiego” (1980), Złoty Krzyż Zasługi (1986), Medal Prezydenta Bydgoszczy (1994), Nagrodę Wojewody Bydgoskiego (1997), Medal Kazimierza Wielkiego przyznany przez Radę Miasta Bydgoszczy (2002) oraz Nagrodę Prezydenta Bydgoszczy (2002).

Obraz „Sitowie na jeziorze Śniardwy” ukazuje fragment mazurskiego krajobrazu. Dla artysty istotniejsza od monumentalności przyrody była możliwość jej kontemplacji. Jak pisała Elżbieta Kantorek: „Nie malował rozległych pejzaży szeroko nałożoną plamą barwną. Malował wycinki natury, tkając drobnymi plamkami jej strukturę zmienną w każdej upływającej sekundzie. Las, pnie drzew, sitowie, łan zboża to najczęstsze motywy, wielokrotnie powtarzane, bo wiedział, że każdy obraz będzie zawsze inny. Motywy te, przedstawione w dużym zbliżeniu, wypełniają całą przestrzeń obrazową. Rytm pionów porządkuje kompozycję i tworzy wrażenie spokoju podkreślone pastelowymi barwami. Kształty jednak drgają drobną plamą uformowaną działaniem światła. Obrazy te są realistyczne w przekazie, a jednocześnie tworzą abstrakcyjne plansze obrazowe – to suma obserwacji i przemyśleń autora, wynik kontemplacji natury”.

Opracowanie: dr Monika Kosteczko-Grajek

Bibliografia:
Jułga Kazimierz, „W światłach rzek i jezior. Wystawa fotografiki Kazimierza Jułgi”, Salon Sztuki Współczesnej BWA w Bydgoszczy, grudzień 1984, Bydgoszcz 1984.
Kantorek Elżbieta, „Kazimierz Jułga – malarstwo”, Galeria Wspólna Miejskiego Centrum Kultury, Bydgoszcz 2021.
„Odczytywanie natury. Kazimierz Jułga: poezja, malarstwo i rysunek, fotografia”, wybór i opracowanie: Jan Kaja, Jacek Soliński, Bydgoszcz 2008.

English

Kazimierz Jułga – Sitowie na jeziorze Śniardwy [Rushes on Lake Śniardwy], 1986

The painting Sitowie na jeziorze Śniardwy by Kazimierz Jułga dates from 1986 and measures 75 by 70 cm. It depicts a fragment of the beauty of the Masurian landscape. It seems that, for the artist, it was not the magnificence of nature with which he communed that mattered but the possibility of contemplating it.

Kazimierz Jułga (1935-2002) was a painter, poet, draughtsman and photographer. He came from Bydgoszcz and worked at the Bydgoszcz Bureau of Art Exhibitions, of which he was the director for many years.

The artist was characterised by a metaphysical approach to nature, which he observed keenly. His poems and photographs complemented his painted landscapes. In addition to European tradition, influences of Zen philosophy can be seen in his paintings. The artist chose a laborious painting technique to achieve a state of mind akin to meditation, within which one has time for an inward journey. Forests, meadows and lakes were sufficient for the painter to study nature. Numerous landscape compositions with motifs from the Tuchola Forest were created during painting plein air sessions of the Bydgoszcz artistic community, held at Lake Charzykowskie.

Kazimierz Jułga exhibited in solo expositions in cities and towns of the Kujawsko-Pomorskie region and in Polish nationwide group presentations. His works are held in museums in Bydgoszcz, Chojnice, Wągrowiec and Inowrocław, among others, as well as in many private collections. He received a number of distinctions, awards and decorations for his paintings as well as his professional work and social activism.

Deutsch

Kazimierz Jułga – „Sitowie na jeziorze Śniardwy“ (Schilf auf dem Śniardwy-See), 1986

Das Gemälde „Sitowie na jeziorze Śniardwy” (Schilf auf dem Śniardwy-See) von Kazimierz Jułga stammt aus dem Jahr 1986 und ist 75 x 70 cm groß. Das Gemälde zeigt einen Ausschnitt der Schönheit der masurischen Landschaft. Für den Künstler schien nicht die Großartigkeit der Natur, mit der er in Berührung kam, von Bedeutung zu sein, sondern die Möglichkeit, sie zu betrachten.

Kazimierz Jułga lebte von 1935 bis 2002. Er war Maler, Dichter, Zeichner und Fotograf. Er stammte aus Bydgoszcz und war im Büro für Kunstausstellungen in Bydgoszcz tätig, dessen Direktor er viele Jahre lang war.

Für den Künstler war eine metaphysische Herangehensweise an die Natur charakteristisch, die er aufmerksam beobachtete.  Seine Gedichte und Fotografien wurden durch gemalte Landschaften ergänzt. Neben der europäischen Tradition lassen sich in seinen Gemälden auch Einflüsse der Zen-Philosophie erkennen. Der Künstler entschied sich für eine aufwendige Maltechnik, um einen meditationsähnlichen Geisteszustand zu erreichen, in dem der Mensch Zeit hat, in sein Innerstes zu reisen. Dem Maler reichten Wälder, Wiesen und Seen aus, um die Natur zu studieren. Viele Landschaftskompositionen mit Motiven aus den Tucheler Heiden entstanden während der Malerei-Pleinairs der Bydgoszczer Künstlerszene, die am Charzykowskie-See organisiert wurden. 

Kazimierz Jułga stellte seine Werke im Rahmen von Einzelausstellungen in Städten der Region Kujawien-Pommern sowie in landesweiten Gemeinschaftsausstellungen aus. Seine Werke befinden sich unter anderem in Museen in Bydgoszcz, Chojnice, Wągrowiec, Inowrocław und in zahlreichen Privatsammlungen. Für seine malerischen Werke, seine berufliche Tätigkeit und sein soziales Engagement erhielt er zahlreiche Auszeichnungen, Preise und Ehrungen.