Szczypińska Hanna

Instrument (dyptyk), 1966

dwie grafiki (pozioma i pionowa)
tworzące dyptyk, 12 cm x 26 cm
i 14 cm x 27,5 cm, sygn. na obu: prawo-dół:
H. Szczypińska, lewo-dół: Instrument

Hanna Szczypińska (1929 Warszawa – 2007), malarka, graficzka, projektantka wnętrz, publicystka. W 1954 ukończyła warszawską ASP, a trzy lata później otrzymała doktorat w pracowni prof. Tadeusza Kulisiewicza, popularyzowała wiedzę o sztuce, m.in. na łamach „Tygodnika Powszechnego” i „Znaku”. Projektantka i współprojektantka wielu wnętrz sakralnych.

.

English

Hanna Szczypińska – Instrument (diptych) 1966

The two prints (horizontal and vertical) forming the diptych Instrument by Hanna Szczypińska date from 1966.

Hanna Szczypińska (1929-2007) was a painter, printmaker, interior designer and publicist. She popularised knowledge about art in the pages of Tygodnik Powszechny and Znak, among others. She was the designer and co-designer of many sacred interiors. 

Deutsch

Szczypińska Hanna – Instrument (Diptychon) 1966

Zwei Grafiken (horizontal und vertikal) bilden das Diptychon „Instrument” von Hanna Szczypińska und stammen aus dem Jahr 1966.

Hanna Szczypińska lebte von 1929 bis 2007. Sie war Malerin, Grafikerin, Innenarchitektin und Publizistin. Zudem verbreitete sie ihr Wissen über Kunst unter anderem in den Zeitschriften „Tygodnik Powszechny” und „Znak”. Sie war Designerin und Mitgestalterin zahlreicher sakraler Innenräume. 

Kazimierz Śramkiewicz (1914 Poniec – 1998 Gdańsk), malarz i pedagog. Studia rozpoczął na Politechnice Lwowskiej w 1932, jednak ostatecznie nie został architektem. Jego talent sprawił, że prof. Władysław Lam zaproponował mu stanowisko asystenta w Katedrze Rysunku i Malarstwa Politechniki Lwowskiej. Po II wojnie światowej, w 1947, uzyskał dyplom na Wydziale Sztuk Pięknych UMK w Toruniu. W 1950 związał się zawodowo z PWSSP (ob. ASP) w Gdańsku, gdzie w 1967 otrzymał tytuł profesora. Z uczelnią był związany do 1984 roku.

Jego twórczość zaliczana jest do malarstwa realistycznego, w którym elementy kompozycji poddawane są uproszczeniu i geometryzacji. Najchętniej malował pejzaże, często marynistyczne, martwe natury oraz portrety. Język jego malarskiej wypowiedzi cechuje subtelność i intymność. Świat postrzegał sensualistycznie i emocjonalnie.

Obok pejzaży chętnie sięgał po motywy inspirowane muzyką, przedstawiając sceny koncertów jazzowych oraz martwe natury z instrumentami. Obrazy „Koncert” i „Jazz XXV” są przykładami takich kompozycji. W wywiadzie z Hanną Solway mówił o swoim szacunku dla świata muzyki, podkreślając, że jest ona wyznaniem wiary i wyrazem ludzkiej tęsknoty za doskonałością. Tworząc obrazy „muzyczne”, za pomocą układu kolorów i kształtów oddawał rytm oraz nastrój towarzyszący słuchaniu muzyki. Podkreślał, że maluje symbole urody świata obecne w jego wyobraźni i całym swoim malarstwem oddaje hołd wartościom życia.

Dla Filharmonii Pomorskiej przygotował projekt gobelinu „Polonez” (1983) z cyklu „Koncert Polski”. W Kolekcji Malarstwa Filharmonii Pomorskiej znajduje się także jego obraz „Koncert Bacha” (1965).

Opracowanie: dr Agnieszka Wysocka (biogram), Monika Leśniak-Skocka (obraz „Jazz”).

Bibliografia:
„Kazimierz Śramkiewicz. Tematy morskie z cyklu Polscy Artyści o Morzu” [katalog wystawy], Centralne Muzeum Morskie w Gdańsku, Gdańsk 2012.
Piszczatowska Marta, „Kazimierz Śramkiewicz (z wizytą w pracowni)”, „Litery. Magazyn społeczno-kulturalny Wybrzeża”, nr 7, 1969.
Solway Hanna, „Z profesorem Śramkiewiczem rozmowa o malowaniu, o prawdzie i fałszu”, „Kultura i Sztuka”, 8.06.2011, [online], [dostęp: 30.03.2021].
„Zbrojownia Sztuki. Alma Mater, Nestorzy: Kazimierz Śramkiewicz”, [online], [dostęp: 30.03.2021].

English

Kazimierz Śramkiewicz – Jazz XXV, 1983/1986

The painting Jazz XXV by Kazimierz Śramkiewicz was created between 1983 and 1986. It measures 80 by 60 cm. Alongside landscape painting, the artist eagerly reached for motifs inspired by the world of music, in which he depicted scenes from jazz concerts and still lives showing musical instruments. The painting Jazz XXV is an example of such a composition. “I have unlimited respect for the world of music; I spend millions of hours listening to music” – said Śramkiewicz.

Kazimierz Śramkiewicz (1914-1998) was a painter. He worked in the drawing and painting departments of the Lviv and Gdańsk Universities of Technology and was also a professor at the Academy of Fine Arts in Gdańsk. He painted landscapes, mainly seascapes and architectural landscapes, including cycles dedicated to the ports of Gdańsk and Gdynia. Music was an important inspiration for the artist.

Kazimierz Śramkiewicz took part in numerous solo and group exhibitions in Poland and abroad. He received numerous awards for his work.

Deutsch

Kazimierz Śramkiewicz – Jazz XXV, 1983/1986

Das Gemälde Jazz XXV von Kazimierz Śramkiewicz entstand in den Jahren 1983/1986. Die Maße betragen 80 x 60 cm. Neben der Landschaftsmalerei griff der Künstler gerne auf Motive zurück, die von der Welt der Musik inspiriert waren. In diesen Werken stellte er Szenen aus Jazzkonzerten und Stillleben mit Musikinstrumenten dar. Das Gemälde Jazz XXV ist ein Beispiel für eine solche Komposition. „Ich habe uneingeschränkten Respekt vor der Welt der Musik und verbringe unzählige Stunden damit, Musik zu hören“, erklärte Śramkiewicz. 

Kazimierz Śramkiewicz lebte von 1914 bis 1998 und war ein Maler. Er war an den Fakultäten für Zeichnen und Malerei der Technischen Universitäten in Lemberg und Gdańsk tätig und war außerdem Professor an der Akademie der Bildenden Künste in Gdańsk. Seine Motive waren vor allem Landschaften, insbesondere Meeres- und Architekturlandschaften, darunter auch Serien, die den Häfen in Gdańsk und Gdynia gewidmet waren. Musik war eine wichtige Inspiration für den Künstler.

Kazimierz Śramkiewicz hat an zahlreichen Einzel- und Gemeinschaftsausstellungen in Polen und im Ausland teilgenommen. Für sein Schaffen erhielt er zahlreiche Auszeichnungen.

Wiesław Dembski (1933 Ciechocinek – 2017 tamże), grafik, malarz, wykładowca. Studiował w PWSSP w Gdańsku (ob. ASP), gdzie w 1958 uzyskał dyplom z malarstwa. Profesor tejże uczelni od 1996, kierownik Pracowni Technik Metalowych w Katedrze Grafiki Warsztatowej tamże. Twórca galerii autorskiej w Ciechocinku.

English

Wiesław Dembski – Koncert [Concert]

The linocut Koncert is a work by Wiesław Dembski. The artist lived from 1933 to 2017 and came from Ciechocinek. He was a printmaker, painter and lecturer. He was professionally associated with the State Tertiary School of Fine Arts (PWSSP) in Gdańsk (now the Academy of Fine Arts). He was the founder of an artist-run gallery in Ciechocinek. 

Deutsch

Dembski Wiesław – „Koncert“ (Konzert)

Der Linolschnitt „Koncert” (Konzert) ist ein Werk von Wiesław Dembski. Der Künstler lebte von 1933 bis 2017 und stammte aus Ciechocinek. Er war Grafiker, Maler und Dozent. Beruflich war er mit der Staatlichen Hochschule für Bildende Künste in Gdańsk (heute Akademie der Bildenden Künste) verbunden. Er war der Gründer einer Kunstgalerie in Ciechocinek. 

Kazimierz Śramkiewicz (1914 Poniec – 1998 Gdańsk), malarz i pedagog. Studia rozpoczął na Politechnice Lwowskiej w 1932, jednak ostatecznie nie został architektem. Jego talent sprawił, że prof. Władysław Lam zaproponował mu stanowisko asystenta w Katedrze Rysunku i Malarstwa Politechniki Lwowskiej. Po II wojnie światowej, w 1947, uzyskał dyplom na Wydziale Sztuk Pięknych UMK w Toruniu. W 1950 związał się zawodowo z PWSSP (ob. ASP) w Gdańsku, gdzie w 1967 otrzymał tytuł profesora. Z uczelnią był związany do 1984 roku.

Jego twórczość zaliczana jest do malarstwa realistycznego, w którym elementy kompozycji poddawane są uproszczeniu i geometryzacji. Najchętniej malował pejzaże, często marynistyczne, martwe natury oraz portrety. Język jego malarskiej wypowiedzi cechuje subtelność i intymność. Świat postrzegał sensualistycznie i emocjonalnie.

Obok pejzaży chętnie sięgał po motywy inspirowane muzyką, przedstawiając sceny koncertów jazzowych oraz martwe natury z instrumentami. Obrazy „Koncert” i „Jazz XXV” są przykładami takich kompozycji. W wywiadzie z Hanną Solway mówił o swoim szacunku dla świata muzyki, podkreślając, że jest ona wyznaniem wiary i wyrazem ludzkiej tęsknoty za doskonałością. Tworząc obrazy „muzyczne”, za pomocą układu kolorów i kształtów oddawał rytm oraz nastrój towarzyszący słuchaniu muzyki. Podkreślał, że maluje symbole urody świata obecne w jego wyobraźni i całym swoim malarstwem oddaje hołd wartościom życia.

Dla Filharmonii Pomorskiej przygotował projekt gobelinu „Polonez” (1983) z cyklu „Koncert Polski”. W Kolekcji Malarstwa Filharmonii Pomorskiej znajduje się także jego obraz „Koncert Bacha” (1965).

Opracowanie: dr Agnieszka Wysocka (biogram), Monika Leśniak-Skocka (obraz „Jazz”).

Bibliografia:
„Kazimierz Śramkiewicz. Tematy morskie z cyklu Polscy Artyści o Morzu” [katalog wystawy], Centralne Muzeum Morskie w Gdańsku, Gdańsk 2012.
Piszczatowska Marta, „Kazimierz Śramkiewicz (z wizytą w pracowni)”, „Litery. Magazyn społeczno-kulturalny Wybrzeża”, nr 7, 1969.
Solway Hanna, „Z profesorem Śramkiewiczem rozmowa o malowaniu, o prawdzie i fałszu”, „Kultura i Sztuka”, 8.06.2011, [online], [dostęp: 30.03.2021].
„Zbrojownia Sztuki. Alma Mater, Nestorzy: Kazimierz Śramkiewicz”, [online], [dostęp: 30.03.2021].

English

Kazimierz Śramkiewicz – Koncert [Concert], 1976

The painting Concert by Kazimierz Śramkiewicz dates from 1976. Alongside landscape painting, the artist eagerly reached for motifs inspired by the world of music, in which he depicted scenes from jazz concerts and still lives showing musical instruments. The painting Tercet is an example of such a composition. “I have unlimited respect for the world of music; I spend millions of hours listening to music” – said Śramkiewicz.

Kazimierz Śramkiewicz (1914-1998) was a painter. He worked in the drawing and painting departments of the Lviv and Gdańsk Universities of Technology and was also a professor at the Academy of Fine Arts in Gdańsk. He painted landscapes, mainly seascapes and architectural landscapes, including cycles dedicated to the ports of Gdańsk and Gdynia. Music was an important inspiration for the artist.

Kazimierz Śramkiewicz took part in numerous solo and group exhibitions in Poland and abroad. He received numerous awards for his work.

Deutsch

Kazimierz Śramkiewicz – Koncert (Konzert), 1976

Das Gemälde Konzert von Kazimierz Śramkiewicz stammt aus dem Jahr 1976. Neben der Landschaftsmalerei griff der Künstler gerne auf Motive zurück, die von der Welt der Musik inspiriert waren. In diesen Werken stellte er Szenen aus Jazzkonzerten und Stillleben mit Musikinstrumenten dar. Das Gemälde „Terzett” ist ein Beispiel für eine solche Komposition. „Ich habe uneingeschränkten Respekt vor der Welt der Musik und verbringe unzählige Stunden damit, Musik zu hören“, erklärte Śramkiewicz. 

Kazimierz Śramkiewicz lebte von 1914 bis 1998 und war ein Maler. Er war an den Fakultäten für Zeichnen und Malerei der Technischen Universitäten in Lemberg und Gdańsk tätig und war außerdem Professor an der Akademie der Bildenden Künste in Gdańsk. Seine Motive waren vor allem Landschaften, insbesondere Meeres- und Architekturlandschaften, darunter auch Serien, die den Häfen in Gdańsk und Gdynia gewidmet waren. Musik war eine wichtige Inspiration für den Künstler.

Kazimierz Śramkiewicz hat an zahlreichen Einzel- und Gemeinschaftsausstellungen in Polen und im Ausland teilgenommen. Für sein Schaffen erhielt er zahlreiche Auszeichnungen.

Jan Tarasin (1926 Kalisz – 2009 Warszawa), malarz, grafik, teoretyk sztuki, klasyk współczesnego malarstwa polskiego. W latach 1946–1951 studiował w ASP w Krakowie w Pracowniach Malarstwa prof. Zygmunta Rudnickiego, prof. Zbigniewa Pronaszki i prof. Wacława Taranczewskiego, a także w Pracowniach Grafiki Warsztatowej u prof. Andrzeja Jurkiewicza i prof. Konrada Srzednickiego. Od 1962 roku był członkiem Grupy Krakowskiej. W latach 1963–1967 wykładał na Wydziale Architektury Wnętrz ASP w Krakowie. W 1967 roku przeniósł się do Warszawy, gdzie w 1974 roku objął Pracownię Malarstwa na Wydziale Malarstwa ASP. W latach 1987–1990 pełnił funkcję rektora warszawskiej ASP.

Jan Tarasin uprawiał malarstwo oraz grafikę warsztatową i użytkową. Wypracował indywidualny język artystycznej wypowiedzi utożsamiany z nurtem abstrakcji. W rozmowie z Piotrem Majewskim tłumaczył, że zajmuje się przedmiotami na wielu piętrach ich odprzedmiotowienia, traktując abstrakcję i materialność jako elementy wzajemnie się przenikające. Uciekając konwencjom i ograniczeniom, stworzył wyjątkową wizję sztuki bliską muzyce. Wczesny okres twórczości artysty sytuuje się w nurcie figuratywnym. Powstawały wówczas realistyczne kompozycje przedstawiające martwe natury oraz podejmujące tematykę społeczną i egzystencjalną, jak Górnośląski chłopak z 1953 roku.

W latach 60., zbliżając się do formuły malarstwa materii, tworzył formy wyzbyte powierzchniowych skojarzeń, które wydobywał z tła za pomocą mięsistej faktury i zgaszonej, niemal monochromatycznej palety barw, czego przykładem są Przedmioty IV z 1964 roku. W tych ściszonych obrazach o niezidentyfikowanych kształtach ukazywał dramat egzystencji. Równocześnie, prowadząc eksperymenty z materią plastyczną, wykonał serię asamblaży, w których wtapiał w podobrazie fragmenty zabawek, koraliki, martwe owady i liście drzew, jak w pracy Rocznik statystyczny z 1967 roku. Artysta, dokonując nieustannych modyfikacji formalnych, wzmacniał przekaz wizualny, poddając malowane przedmioty ciągłej transformacji. Z czasem stawały się one coraz bardziej wyabstrahowane i nabierały autonomicznych cech. Pozbawione pierwotnej funkcji, pełniły rolę symbolu, któremu artysta nadawał znaczenie metafizyczne.

Konsekwentnie powielał na powierzchni płótna nieregularne formy, tworząc systemy znaków, które krytycy porównywali do hieroglifów, liter pisma czy zapisu muzycznego. Jan Tarasin malował płasko, laserunkowo, wykorzystując tradycyjne techniki warsztatowe. W obrazach odsłaniał wielowymiarową przestrzeń, w której kolor i forma nabierały nowych, wolnych od skojarzeń znaczeń, tworząc osobliwe wizje autonomicznego świata.

Prace artysty prezentowane były m.in. na Ire Biennale de Paris w 1959 roku oraz 8ª Bienal de São Paulo w 1965 roku. Jan Tarasin był laureatem Nagrody Krytyki im. Cypriana Kamila Norwida w 1976 roku oraz Nagrody im. Jana Cybisa w 1985 roku. W 2005 roku został odznaczony Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Prace artysty znajdują się m.in. w zbiorach Muzeów Narodowych w Warszawie i Krakowie, Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy oraz w kolekcjach prywatnych.

Kompozycja Kontynuacje I z 1979 roku, utrzymana w wąskiej gamie barw, stanowi zaszyfrowany przekaz ukazujący zbiorowy i anonimowy portret rzeczy, który wydaje się wycinkiem większej całości. Artysta podkreślał, że jego obrazy nie mają ani początku, ani końca i mogą ciągnąć się w nieskończoność. To, co tworzy, określał jako monotonny zapis nieustannie zakłócany, z którego rodzi się dramaturgia. Pojawiające się nieregularności, przypadki i zakłócenia tworzą nowy rytm, dlatego swoje obrazy nazywał m.in. Fragment, Niekończąca się kolejka, Sytuacja lub, przekornie, Przedmioty policzone.

W latach 1974–1982 artysta wydał osiem autorskich zeszytów z serigrafiami i własnymi tekstami. W kolejnych zeszytach, z których każdy obejmuje ponad 30 kart, dokonał specyficznego przeglądu możliwości techniki serigrafii. Czarno-białe, jednobarwne lub dwubarwne plansze, często odbijane na kolorowych papierach, ukazują zabawę autora z tą techniką graficzną. Większość serigrafii powstała w oparciu o medium fotograficzne, inne bazowały na rysunkach autora. Ewa Gorządek pisała o zeszytach jako o rodzaju notatnika chwytającego życie na gorąco, obejmującego pierwsze zapisy i studia rysunkowe, mające na celu odkrycie porządku i ładu rządzącego światem. W swoich kompozycjach Tarasin łączył malarskość z linearnością, głębię z płaskością, eliminując perspektywę na rzecz wyraźnie wyczuwalnej wewnętrznej przestrzeni. Uderzająca jest jednorodność jego sztuki: malarstwa, grafiki i rysunku, w których można prześledzić historię powstawania znaku – od odtwarzającego wygląd rzeczy po abstrakcyjny symbol.

Opracowanie: Monika Leśniak-Skocka (biogram i obraz Kontynuacje I), dr Barbara Chojnacka (litografie i serigrafie).

Bibliografia:
Gorządek Ewa, Jan Tarasin, publikacja 2004, aktualizacja 2016.
Jan Tarasin. Malarstwo i prace na papierze 1959–2005, katalog wystawy, Państwowa Galeria Sztuki w Sopocie, Sopot 2006.
Majewski Piotr, Liryka przedmiotowości. Krytyka poetów wobec malarstwa Jana Tarasina, Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska Lublin – Polonia, sectio L, vol. VIII, 2, Lublin 2010, s. 43–56.

English

Jan Tarasin – Kontynuacje I [Continuations I], 1979

The painting Kontynuacje I by Jan Tarasin dates from 1979 and measures 115 by 127 cm. The composition, maintained in a narrow range of colours, constitutes an encrypted message showing a “collective and anonymous portrait of things”, which seems to be a fragment of a larger whole. “My paintings have neither a beginning nor an end” – Tarasin said in an interview. “They can go on like this indefinitely. What I do is a monotonous record, constantly interrupted by something”.

Jan Tarasin (1926-2009) was a painter, printmaker, art theorist and a classic of contemporary Polish painting. He was a member of the Kraków Group. He lectured at the Academy of Fine Arts in Kraków and in Warsaw, where he served as rector, among other roles.

Jan Tarasin practised painting as well as studio printmaking and graphic design. He developed an individual language of artistic expression, identified with the abstraction genre. Escaping conventions and limitations, he created a unique vision of art close to music. He consistently repeated irregular forms on the surface of the canvas, creating systems of signs that critics compared, inter alia, to hieroglyphs, letters of a script or musical notation.

The artist’s works were presented at international exhibitions, including in Paris and São Paulo. Jan Tarasin was the laureate of many awards. The artist’s works are held in museums in Warsaw, Kraków, Łódź and Bydgoszcz, among others, as well as in private collections.

Deutsch

Jan Tarasin – „Kontynuacje I“ (Fortsetzungen I), 1979

Das Gemälde „Kontynuacje I” (Fortsetzungen I) von Jan Tarasin stammt aus dem Jahr 1979 und ist 115 x 127 cm groß. Die Komposition ist in einer begrenzten Farbpalette gehalten und stellt eine verschlüsselte Botschaft dar, die ein „kollektives und anonymes Porträt von Dingen” zeigt, das wie ein Ausschnitt aus einem größeren Ganzen erscheint. – Meine Bilder haben weder einen Anfang noch ein Ende, erklärte Tarasin in einem Interview. – Sie können sich endlos fortsetzen. Was ich mache, ist eine monotone Aufzeichnung, die ständig durch etwas unterbrochen wird.

Jan Tarasin lebte von 1926 bis 2009. Er war Maler, Grafiker, Kunsttheoretiker und ein Klassiker der zeitgenössischen polnischen Malerei. Darüber hinaus war er Mitglied der Krakauer Gruppe. In der Zwischenzeit unterrichtete er an den Kunstakademien in Krakau und Warschau, wo er unter anderem als Rektor tätig war.

Jan Tarasin beschäftigte sich mit Malerei sowie grafischer und angewandter Kunst. Er entwickelte eine individuelle künstlerische Ausdrucksweise, die mit der Strömung der Abstraktion in Verbindung gebracht wird. Indem er sich von Konventionen und Einschränkungen befreite, schuf er eine einzigartige Vision von Kunst, die der Musik nahekommt. Konsequent wiederholte er unregelmäßige Formen auf der Leinwand und schuf so Zeichensysteme, die Kritiker unter anderem mit Hieroglyphen, Buchstaben oder Notenschrift verglichen.

Die Werke des Künstlers wurden unter anderem auf internationalen Ausstellungen in Paris und São Paulo präsentiert. Jan Tarasin wurde mit zahlreichen Preisen ausgezeichnet. Die Werke des Künstlers befinden sich unter anderem in Museen in Warschau, Krakau, Łódź und Bydgoszcz sowie in Privatsammlungen.

Andrzej Gieraga (1934 Śliwinki), malarz i rysownik, grafik. Od 1965 studiował w PWSSP w Łodzi (ob. ASP). Dyplom z wyróżnieniem otrzymał w 1971 w pracowni malarstwa prof. Romana Modzelewskiego oraz w pracowni projektowania prof. Antoniego Starczewskiego i prof. Anieli Bogusławskiej. Od momentu uzyskania dyplomu pracował na macierzystej uczelni. W 1992 otrzymał tytuł profesora zwyczajnego. Artysta eksperymentujący – używał różnych materiałów i stylistyk, poruszając się w kręgu geometrii i układów reliefowych. Wiodącym tematem jego działalności artystycznej i głównym środkiem ekspresji było światło.

A. Gieraga brał udział w przełomowych dla polskiej sztuki wydarzeniach, m.in. w wystawach i sympozjach Złotego Grona w Zielonej Górze (1973, 1975, 1977, 1979), w Międzynarodowych Spotkaniach Artystów, Naukowców i Teoretyków Sztuki w Osiekach (1978) czy w Międzynarodowych Plenerach dla Artystów Posługujących się Językiem Geometrii w Okunincach i Radziejowicach (1986–2011). Zaprojektował i zrealizował supraporty w Złotej Sali Muzeum Miasta Łodzi (1976–1978) oraz kompozycję w Galerii Muzyki im. Artura Rubinsteina.

Artysta był wielokrotnie nagradzany, otrzymał m.in. Premio Internazionale Apollo Musagete, Talla – medal (1987), Nagrodę II stopnia Ministra Kultury i Sztuki za twórczość artystyczną oraz osiągnięcia w malarstwie i tworzenie nowych koncepcji plastycznych w polskiej sztuce współczesnej (1985), Złoty Medal za Długoletnią Służbę przyznany przez Prezydenta RP (2006), medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2012). Prace A. Gieragi znajdują się w zbiorach Muzeów Narodowych w Warszawie, Poznaniu i Gdańsku, w Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Historii Miasta Łodzi, Muzeum Śląskim w Katowicach, Muzeum Sztuki Współczesnej w Radomiu, w Muzeach Okręgowych w Białymstoku, Bydgoszczy, Chełmie, Kaliszu, Koszalinie i Olsztynie, w Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze oraz w kolekcjach światowych, m.in. Museo de Arte Contemporanea w São Paulo, Sammlung Vass LXXXI w Budapeszcie, L’Europe des Graveurs Bibliothèque Municipale de Grenoble, Kultur Zentrum Marlet Beratzhasen, Batus Fundation Sachsen Altzella, Mondrianhuis w Amersfoort oraz w kolekcjach prywatnych.

Praca LXXXI pochodzi z późnej fazy okresu przejściowego, kiedy nadekspresja czarno-białej kompozycji zostaje stopniowo uspokojona formami geometrycznymi. Po połowie lat 80. artysta zaczął odchodzić od skomplikowanych konfiguracji, redukując środki formalne, dążył do prostoty i harmonii. Realizował monochromatyczne, grafitowe obrazy o fakturalnie poruszonej powierzchni, której niuanse tworzyła i wydobywała gra światła. Kompozycję rytmizowały linie wyryte w farbie lub doklejone wypukłe elementy, gdzie artysta wprowadzał delikatnie kolor. Prace z tego okresu zapowiadają eksperymenty z końca dekady, których apogeum nastąpiło po 2007, kiedy powstawały wielobarwne płótna i grafiki.

Opracowanie: dr Monika Kosteczko-Grajek.

Bibliografia:
Andrzej Gieraga. Chromaty, tekst Bogusław Deptuła, Wrocław–Warszawa 2018;
Andrzej Gieraga. Progresje. Obrazy i grafiki z lat 1972–2016, oprac. i red. Krystyna Knapik, Muzeum Miasta Łodzi, Łódź 2016;
Bożena Kowalska, Andrzej Gieraga. Malarstwo i grafika, Galeria na piętrze, Koszalin 2010.

English

Andrzej Gieraga – LXXXI, 1986

The painting LXXXI by Andrzej Gieraga dates from 1986 and measures 150 by 125 cm. The work comes from a late phase of the artist’s career, when he began to move away from complex configurations, reducing his formal means and striving for simplicity and harmony.

Born in 1934, Andrzej Gieraga is a painter, draughtsman and printmaker associated with the State Tertiary School of Fine Arts (PWSSP) in Łódź. He is an experimental artist and as such has used various materials and styles. The leading theme of his artistic activity and his main means of expression has been light.

Andrzej Gieraga took part in events that were groundbreaking for Polish art; he designed and made the overdoors in the Golden Hall of the Museum of the City of Łódź and a composition in the Artur Rubinstein Music Gallery.

The artist has been awarded many times; his works can be found in the collections of museums in Warsaw, Poznań, Gdańsk, Łódź, Katowice, Radom, Koszalin, Zielona Góra and Bydgoszcz, among others, in international collections – including in São Paulo, Budapest and Grenoble – as well as in private collections.

Deutsch

Andrzej Gieraga – „LXXXI“, 1986

Das Gemälde „LXXXI” von Andrzej Gieraga stammt aus dem Jahr 1986 und ist 150 x 125 cm groß. Das Werk entstand in der Spätphase des Künstlers, als er begann, sich von komplexen Konfigurationen zu entfernen, formale Mittel zu reduzieren und nach Einfachheit und Harmonie strebte.

Andrzej Gieraga ist ein Maler, Zeichner und Grafiker, der mit der Staatlichen Hochschule für Bildende Künste in Łódź verbunden ist. Er wurde 1934 geboren. Als experimentierfreudiger Künstler hat er mit verschiedenen Materialien und Stilen gearbeitet. Das Leitmotiv seiner künstlerischen Tätigkeit und sein wichtigstes Ausdrucksmittel war das Licht. 

Andrzej Gieraga war an für die polnische Kunst bahnbrechenden Ereignissen beteiligt, entwarf und realisierte die Supraporte im Goldenen Saal des Museums der Stadt Łódź sowie eine Komposition in der Artur-Rubinstein-Musikgalerie.

Der Künstler wurde mehrfach ausgezeichnet, seine Werke befinden sich in den Sammlungen von Museen u. a. in Warschau, Posen, Gdańsk, Łódź, Katowice, Radom, Koszalin, Zielona Góra und Bydgoszcz sowie in internationalen Sammlungen, darunter in São Paulo, Budapest und Grenoble sowie in Privatsammlungen.

Zenon Korytowski (1935 Sompolno – 2018 Tuchola), malarz, grafik, pedagog. Ukończył krakowską ASP,
współtworzył życie kulturalne Tucholi.Ten wybitny kolorysta był autorem pejzaży, martwych natur i portretów.

English

Zenon Korytowski – Martwa natura [Still Life], 1981

The painting Martwa natura by Zenon Korytowski dates from 1981.

The artist lived from 1935 to 2018. He was a painter, printmaker and educator. He co-created the cultural life of Tuchola. An outstanding colourist, he was the author of landscapes, still lives and portraits. 

Deutsch

Korytowski Zenon – Martwa natura (Stillleben), 1981

Das Gemälde Martwa natura (Stillleben) von Zenon Korytowski stammt aus dem Jahr 1981.

Der Künstler lebte von 1935 bis 2018. Er war Maler, Grafiker und Pädagoge. Zudem war er an der Gestaltung des kulturellen Lebens in Tuchola beteiligt. Dieser herausragende Kolorist schuf Landschaften, Stillleben und Porträts. 

Leszek Rózga (1924 Zgierz – 2015 Łódź), grafik, rysownik, malarz i pedagog. Edukację artystyczną rozpoczął prywatnymi studiami malarstwa i rysunku u Marii Skarbek-Kruszewskiej (1945–1946). Studiował w PWSSP (ob. ASP) w Łodzi (1948–1951) pod kierunkiem Adama Rychtarskiego, Stefana Wegnera, Ludwika Tyrowicza i Władysława Strzemińskiego, a następnie w katowickiej PWSSP na Wydziale Grafiki Propagandowej – filii ASP w Krakowie. Dyplom z malarstwa zrealizował u Rafała Pomorskiego, a z projektowania graficznego u Bogusława Góreckiego (1954).

Był członkiem grupy Piąte Koło (od 1958), aktywnie działał w Związku Polskich Artystów Plastyków. Pracował jako wykładowca w łódzkiej PWSSP (1967–1994), od 1990 jako profesor zwyczajny. Wraz ze Stanisławem Fijałkowskim i Romanem Artymowskim współtworzył Wydział Grafiki (1971), był jego prodziekanem (1971–1978), kierownikiem Pracowni Wklęsłodruku, a następnie Katedry Grafiki Warsztatowej (od 1975). W uczelni zdominowanej przez abstrakcję geometryczną stworzył szkołę metaforycznej, ekspresyjnej grafiki.

Wczesny etap twórczości związany był z malarstwem, rysunkiem i monotypią oraz z nastrojowymi, niepokojącymi widokami miejskimi. W latach 50. tworzył cykle inspirowane architekturą i życiem codziennym Zgierza oraz łódzkich Bałut, ukazujące powojenne zniszczenia i upływ czasu. Monochromatyczne, narracyjne kompozycje o rozbudowanej strukturze przenikała atmosfera turpizmu.

Od 1960 na większą skalę uprawiał grafikę warsztatową w technikach metalowych: akwaforcie, akwatincie i suchej igle, początkowo czarno-białych, później także barwnych. Zajmował się również projektowaniem graficznym (do 1971) i malarstwem ściennym (do 1981). Grafiki łączył w cykle, m.in. „Rudery” (1960–1963), „Relikty” (1961–1964), „Przenikania”, „Kartki z albumu”, „Pejzaże”, „Don Kiszoteria” i „Egea”. Wczesne akwaforty o głębokim trawieniu miały metaforyczny charakter i surrealistyczną poetykę, nawiązywały do literatury, historii i religii, m.in. „Zmierzch” (1961), „Nad grobem Jorika” (1963), „W oczekiwaniu” (1964), „Liryczna serenada” (1964), „Numizmat” (1965), „Bezmiar II” (1965), „Bezmiar V” (1966), „Agresja II” (1967), „Intymność” (1969). Zdeformowane postacie i przedmioty pozostawały czytelne – artysta nie przekraczał granicy abstrakcji.

Od lat 60. podróżował po Europie i innych kontynentach. Z wypraw przywoził rysunkowe notatki, uzupełniane odniesieniami literackimi, np. do twórczości Cervantesa. W latach 70. zmienił charakter obrazowania, częściej wprowadzając kolor i realistycznie traktowane motywy roślin, owadów, ptaków oraz cytaty ze sztuki klasycznej. Powstały wówczas subtelne kolorystycznie akwaforty, m.in. „Pejzaż wiosenny” (1976), „Pejzaż wiosenny z pejzażem renesansowym” (1976), „Pejzaż wiosenny z kawką” (1976), a także realistyczne ujęcia natury: „Kępa trawy” (1978), „Czerwiec nad jeziorem” (1982), „Jesienny bukiet” (1986). Cykl pejzaży rozpoczęty w 1977 kontynuował przez dwie dekady.

W rycinach z tego okresu pojawiają się również postacie ludzkie, anonimowe sylwetki lub określone w tytule, jak „Małgośka” (1973) – profil dziewczyny ze splecionymi dłońmi, stylizowany na antyk, otoczony delikatnym rysunkiem polnych kwiatów. W późnej fazie twórczości łączył suchą igłę z akwarelą lub akrylem, osiągając nowe efekty w pracach takich jak „Egea. Drogi filozofa” (1993), „Toskania II – Etruska para” (1996), „Toskania. Nocne sygnały” (1996), „Cyprysy o zmierzchu skamieniałe” (2002). W 2012 mówił, że tematycznie wciąż penetruje rzeczywistość, opowiadając o relacjach ze światem kultury, historii i polityki, m.in. w cyklach „Dzieciństwo” i „Fin de siècle”.

Od debiutu w 1954 zaprezentował twórczość na około 160 wystawach indywidualnych i uczestniczył w około 500 wystawach oraz konkursach graficznych. Otrzymał m.in. nagrodę na International Biennial Exhibition of Prints w Tokio (1962), Medal Honorowy na Międzynarodowym Biennale Grafiki w Krakowie (1987), Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki za osiągnięcia twórcze w dziedzinie grafiki (1971), Złoty Krzyż Zasługi (1975), Nagrodę Ministerstwa Kultury i Sztuki za wybitne osiągnięcia artystyczne i dydaktyczne (1994). Jego prace znajdują się w kolekcjach Graphische Sammlung Albertina w Wiedniu, Bibliothèque Nationale de France w Paryżu, Gabinetu Rycin Ermitażu w Petersburgu, Muzeum Sztuki w Łodzi oraz muzeów narodowych i okręgowych w Polsce.

W nurt twórczości nacechowany nastrojowością i poetyckością wpisuje się rycina „Matce mojej – Impromptu”, w której obok wizerunku młodej dziewczyny artysta umieścił zapis nutowy tytułowej formy muzycznej.

Opracowanie: dr Barbara Chojnacka

Bibliografia:
„Grafika polska 1950–2000. Laureaci wystaw międzynarodowych”, Stowarzyszenie Międzynarodowe Triennale Grafiki w Krakowie, Kraków 2003.
„Imiona własne sztuki łódzkiej. Współczesne malarstwo, grafika, rzeźba i twórczość intermedialna”, red. Grzegorz Sztabiński, Paulina Sztabińska, Ewa Wojtyniak-Dębińska, Tomasz Załuski, ASP im. Władysława Strzemińskiego w Łodzi, Łódź 2008.
„Wielość w jedności. Techniki wklęsłodruku w Polsce po 1900 roku” [katalog wystawy], Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy, red. nauk. Barbara Chojnacka, Bydgoszcz 2012.

English

Leszek Rózga – Matce mojej – Impromtu [To My Mother – Impromptu], 1975

The etching Matce mojej – Impromtu by Leszek Rózga dates from 1975 and measures 32.5 by 25.5 cm – composition and 50.2 by 37.3 cm – paper. The work fits within the artist’s oeuvre, characterised by a moody and poetic message. Next to the image of a girl (presumably his mother in her youth), the artist placed the musical notation of the titular musical form.

Leszek Rózga (1924-2015) was a printmaker, draughtsman, painter and educator. He worked as an academic lecturer at the State Tertiary School of Fine Arts (PWSSP) in Łódź, where he created a school of metaphorical, expressive graphic art.

He created cycles of paintings, and later prints, inspired by the architecture and daily life of his native Zgierz and the Bałuty district of Łódź, reflecting post-war destruction and poverty as well as the passage of time. The artist took up fine art printmaking on a larger scale in 1960, employing techniques such as etching, aquatint and drypoint. He was involved in graphic design and mural painting.

He travelled around Europe and other continents, and from his artistic journeys he brought back sketch notes supplemented with literary themes; for example, he depicted Spain in the context of Cervantes’ works. Later, for many years, he created a cycle of landscapes.

Leszek Rózga presented his work at about 160 solo exhibitions and participated in about 500 exhibitions and printmaking competitions. He is the recipient of many awards. The artist’s works are held in collections in Vienna, Paris and St Petersburg as well as in museums in Poland.

Deutsch

Leszek Rózga – „Matce mojej – Impromtu“ (Meiner Mutter – Impromptu), 1975

Die Zeichnung „Matce mojej – Impromtu” (Meiner Mutter – Impromptu) von Leszek Rózga stammt aus dem Jahr 1975 und ist 32,5 x 25,5 cm groß (Komposition) bzw. 50,2 x 37,3 cm groß (Papier). Das Werk fügt sich in den Stil des Künstlers ein, der sich durch seine Stimmungshaftigkeit und Poesie auszeichnet. Neben dem Bildnis des Mädchens (vermutlich der Mutter in ihrer Jugend) hat der Künstler die Noten der titelgebenden Musikform eingefügt.

Leszek Rózga lebte von 1924 bis 2015. Er war Grafiker, Zeichner, Maler und Lehrer. Darüber hinaus war er als Dozent an der Staatlichen Hochschule für Bildende Künste in Łódź tätig und begründete dort eine Schule für metaphorische, expressive Grafik.

In seinen Gemälden und später auch in seinen Grafiken, die von der Architektur und dem Alltag seiner Heimatstadt Zgierz und des Łódźer Stadtteils Bałuty inspiriert waren, spiegelte er die Zerstörungen und die Armut der Nachkriegszeit sowie den Lauf der Zeit wider. Im Jahr 1960 begann der Künstler mit der künstlerischen Grafik in größerem Maßstab und verwendete dabei die Techniken Radierung, Aquatinta und Kaltnadelradierung. Er beschäftigte sich mit Grafikdesign und Wandmalerei.

Dazu bereiste er Europa und andere Kontinente und brachte von seinen künstlerischen Reisen Zeichnungen mit, die er mit literarischen Motiven ergänzte, beispielsweise stellte er Spanien im Kontext des Werks von Cervantes dar. Anschließend schuf er über viele Jahre hinweg Landschaftsbilder.

Leszek Rózga präsentierte seine Werke auf rund 160 Einzelausstellungen und nahm an etwa 500 Ausstellungen und Grafikwettbewerben teil. Zahlreiche Preise und Auszeichnungen wurden ihm verliehen. Derzeit befinden sich Werke des Künstlers in Sammlungen in Wien, Paris, St. Petersburg sowie in Museen in Polen.

Jerzy Napieracz (1929 Kraków – 2018 tamże), grafik, malarz, rysownik, twórca plakatów i exlibrisów. Studiował na Wydziale Grafiki krakowskiej ASP, gdzie uzyskał dyplom w 1954. W l. 1990–1972 był Głównym Plastykiem Miasta Krakowa.

English

Jerzy Napieracz – Muzyka organowa [Organ Music], 1966

The linocut Muzyka organowa by Jerzy Napieracz dates from 1966.

Jerzy Napieracz (1929-2018) was a printmaker, painter, draughtsman and creator of posters and ex-librises. For 18 years he was the chief visual artist of the city of Kraków. 

Deutsch

Napieracz Jerzy – „Muzyka organowa“ (Orgelmusik), 1966

Der Linolschnitt „Muzyka organowa“ (Orgelmusik) von Jerzy Napieracz stammt aus dem Jahr 1966.

Jerzy Napieracz lebte von 1929 bis 2018. Er war Grafiker, Maler, Zeichner, Plakat- und Exlibris-Künstler. Über 18 Jahre lang war er der leitende Bildhauer der Stadt Krakau. 

Mieczysław Wejman (1912, Brdów – 1997, Kraków), grafik, malarz i rysownik, pedagog. Studiował na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Poznańskiego (1933–1936). W roku akademickim 1936/1937 uczęszczał do krakowskiej ASP, do Szkoły Ogólnej Rysunków prof. Władysława Jarockiego. Edukację artystyczną kontynuował w warszawskiej ASP (1937–1939, 1945–1946), uzyskując dyplom z zakresu malarstwa w pracowni Felicjana Szczęsnego Kowarskiego i Mieczysława Kotarbińskiego. Od 1946 roku pracował jako pedagog w krakowskiej ASP, na stanowisku profesora (1951–1972), pełniąc funkcje m.in. rektora (1949–1950, 1952–1954, 1967–1972), kierownika Katedry Grafiki Artystycznej (1956–1982) oraz dziekana Wydziału Grafiki (1964–1967). Należał do grona inicjatorów i współtwórców Międzynarodowego Biennale Grafiki w Krakowie. Był członkiem krakowskiej grupy 9 grafików (1947–1960).

M. Wejman w zakresie grafiki warsztatowej początkowo uprawiał akwafortę i drzeworyt, a następnie linoryt, także barwny, by później poświęcić się technikom metalowym, wśród których dominowała akwaforta w wersji czarno-białej, często łączona z akwatintą i odpryskiem. Prace graficzne chętnie ujmował w cykle, m.in. Tańczący I–IX (1944, akwaforta, akwatinta), Księżyce (1948, drzeworyt), Ptaki (1948, drzeworyt), Skrzydlaci (1958, akwaforta, akwatinta), seria Olimpijska (1956), Śpiące (1958, akwatinta), Sędziowie (1958, akwatinta), Zasłony (1962), Rowerzysta (1964–1970, akwaforta, akwatinta, odprysk) oraz Ping-Pong (1984–1986, akwaforta, akwatinta). W technice czystej akwatinty wykonał m.in. ryciny Nocą (1958), Jeden (1958) i Tryptyk (1971), w akwatincie barwnej z odpryskiem – Na morzu (1961) i Tankowiec (1961), a w akwatincie barwnej – Dyskurs (1963). W zakresie technik metalowych często łączył akwafortę z akwatintą i odpryskiem.

Wczesne drzeworyty z drugiej połowy lat 40. XX wieku, takie jak Smuga cienia, Odlot ptaków, Kruki, Narada oraz cykl Księżyce, zawierają cechy obecne w całej twórczości M. Wejmana, niezależnie od stosowanej techniki i zmian języka formalnego. Należą do nich figuratywność, sporadycznie porzucana na rzecz scen nieprzedstawieniowych, ekspresja przekazu oraz metaforyczne przesłanie. W latach 50. nastąpiła krystalizacja jego postawy artystycznej, widoczna zwłaszcza w serii pojedynczych rycin wykonanych w technice akwaforty z akwatintą w 1958 roku, takich jak Śpiące, Sędziowie, Skrzydlaci, Oczekiwanie i Ucieczka. Wielofiguralne sceny wypełniają uproszczone, zgeometryzowane sylwetki ludzi, wyłaniające się z czerni niedookreślonego tła.

Krótkim powrotem do techniki wypukłodruku były linoryty powstające w latach 60., czarno-białe, niekiedy wzbogacone barwnymi akcentami. Wówczas powstały silnie odrealnione prace o sugestii figuratywności, takie jak Rozmowa, Dyskusja i Przeczucie, oraz abstrakcyjny cykl Zasłony. M. Wejman uważany jest za inicjatora nurtu grafiki metaforycznej, charakterystycznego dla krakowskiej szkoły grafiki. Jednym z jego najwybitniejszych dzieł graficznych jest cykl Rowerzysta, wyróżniony I nagrodą na I Międzynarodowym Biennale Grafiki w Krakowie oraz Nagrodą Państwową I stopnia (1966). W późnym etapie twórczości artysta realizował rozbudowany cykl malarski Pomniki (1975–1977) oraz malował martwe natury w technice pastelu.

M. Wejman uczestniczył w licznych wystawach zbiorowych i konkursach graficznych, m.in. w Sofii, Wenecji, Trieście, Mediolanie, Oslo, Weronie, Sztokholmie, Pradze, Awinionie, Tel Awiwie, Dortmundzie, Vancouver, Barcelonie i Essen. Był laureatem wielu nagród i wyróżnień, m.in. nagrody zakupu na IV Mednarodna Grafična Razstava w Lublanie (1961), nagród równorzędnej i specjalnej na I i II Międzynarodowym Biennale Grafiki w Krakowie (1966, 1968) oraz II nagrody na II Międzynarodowym Biennale Sport w Sztuce w Madrycie (1969). Za wybitne osiągnięcia otrzymał Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki za działalność pedagogiczną (1964) oraz Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1969). Dzieła artysty znajdują się m.in. w kolekcjach Muzeów Narodowych w Krakowie, Warszawie i Poznaniu, w licznych muzeach okręgowych oraz w zbiorach prywatnych.

Grafika Muzykanci wpisuje się w ważny zespół prac z 1958 roku, kiedy artysta skupił się na technikach wklęsłodruku, balansując w warstwie obrazowania między rzeczywistością a abstrakcją. Grupa rycin o podtekście metaforycznym poprzedza najwybitniejsze dzieło M. Wejmana – rozpoczęty kilka lat później cykl Rowerzysta. Grafika Muzykanci została po raz pierwszy zaprezentowana na II Ogólnopolskiej Wystawie Grafiki Artystycznej i Rysunku w Zachęcie w 1959 roku.

Cykl Rowerzysta uznany został przez krytyków za dzieło, które zapoczątkowało nurt grafiki metaforycznej, wyróżniający krakowską szkołę grafiki. Tworzy go 27 akwafort powstałych w latach 1964–1970, uzupełnionych zespołem kilkudziesięciu rysunków przygotowawczych. Tytułowym bohaterem wszystkich plansz jest rowerzysta, który uległ wypadkowi; wokół niego w kolejnych przedstawieniach zmienia się sceneria i uczestnicy wydarzeń. M. Wejman podkreślał, że bohaterem cyklu jest współczesny, osamotniony człowiek, a całość stanowi opowieść o losach jednostki poddanej maszynerii świata nasyconego obezwładniającą mnogością ludzi i przedmiotów.

Autoportret wpisuje się w opowieść o zmaganiach człowieka z lękami i słabościami. Obraz jest prosty i szczery w sposobie obrazowania, a zarazem pełen dysonansów. Artysta operuje realistyczną formą, osadzając motyw we współczesnych realiach. Budując metaforyczne znaczenia, konfrontuje jednostkę ze zbiorowością, tworząc kompozycje nasycone aluzyjnymi treściami, skłaniającymi odbiorcę do refleksji.

Opracowanie: dr Barbara Chojnacka (biogram, grafika Muzykanci, grafiki z cyklu Rowerzysta), Monika Leśniak-Skocka (obraz Autoportret)

Bibliografia:
Grafika polska 1950–2000. Laureaci wystaw międzynarodowych, opracowanie zbiorowe, Stowarzyszenie Międzynarodowe Triennale Grafiki w Krakowie, Kraków 2003.
Grafika ze zbiorów krakowskiej ASP 1946–2006, katalog wystawy, Akademia Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie, Kraków 2006.
Mieczysław Wejman, Rowerzysta. Akwaforty i szkice z lat 1957–1971, Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie, Kraków 2006.
Scheiwiller Alina i Vanni, Kolekcja współczesnej grafiki krakowskiej, Muzeum Narodowe w Krakowie, Kraków 2001.
Wielość w jedności. Techniki wklęsłodruku w Polsce po 1900 roku, katalog wystawy, Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy, opracowanie i redakcja naukowa Barbara Chojnacka, Bydgoszcz 2012.

English

Mieczysław Wejman – Muzykanci [The Musicians], 1958 (gift of the Artist)

The print Muzykanci by Mieczysław Wejman dates from 1958 and measures 36.5 by 50 cm – composition and 53.5 by 76 cm – paper. It was donated to the Philharmonic by the artist. The work is part of an important body of works from when the artist focused on intaglio techniques, in terms of imagery balancing between the world of reality and abstraction. The print was presented for the first time at the 2^nd Polish Nationwide Exhibition of Graphic Art and Drawings at the Zachęta Gallery.

Mieczysław Wejman (1912-1997) was a printmaker, painter, draughtsman and educator. He worked at the State Tertiary School of Fine Arts (PWSSP) in Kraków and was one of the initiators and co-creators of the International Print Biennial in Kraków.

In the field of studio printmaking, Wejman initially practised etching and woodcut and then linocut, later dedicating himself to metal techniques. He is considered the initiator of the metaphorical print movement characteristic of the “Kraków school of printmaking”. One of the artist’s most outstanding print works is the Rowerzysta [The Cyclist] cycle, which has won many awards. In the late stage of his career, the artist created an extensive painting cycle Pomniki [Monuments] and painted still lives in the pastel technique.

Mieczysław Wejman participated in group exhibitions and printmaking competitions in Sofia, Venice, Milan, Oslo, Stockholm, Prague, Avignon, Tel Aviv, Dortmund and Barcelona, among others. He is the recipient of numerous awards and distinctions. The artist’s works are held in the collections of museums in Kraków, Warsaw and Poznań, among others, as well as in private collections.  

Deutsch

Mieczysław Wejman – „Muzykanci“ (Musiker), 1958 (Geschenk des Autors)

Die Grafik „Muzykanci” (Musiker) von Mieczysław Wejman stammt aus dem Jahr 1958 und ist 36,5 x 50 cm groß – die Komposition – und 53,5 x 76 cm – das Papier. Dies ist ein Geschenk des Autors an die Philharmonie. Das Werk ist Teil einer bedeutenden Reihe von Arbeiten, in denen sich der Künstler auf Tiefdrucktechniken konzentrierte und in seiner Bildsprache zwischen Realität und Abstraktion balancierte. Die Grafik wurde erstmals auf der 2. Nationalen Ausstellung für Grafik und Zeichnung in Zachęta präsentiert.  

Mieczysław Wejman lebte von 1912 bis 1997. Er war Grafiker, Maler, Zeichner und Pädagoge. Darüber hinaus war er an der Staatlichen Hochschule für Bildende Künste in Krakau tätig und gehörte zu den Initiatoren und Mitbegründern der Internationalen Grafikbiennale in Krakau.

Im Bereich der grafischen Kunst beschäftigte sich Wejman zunächst mit Radierung und Holzschnitt, anschließend mit Linolschnitt und widmete sich später den Metalltechniken. Er gilt als Begründer der metaphorischen Grafik, die für die „Krakauer Grafikschule” charakteristisch ist. Eines der herausragendsten grafischen Werke des Künstlers ist die mit zahlreichen Preisen ausgezeichnete Serie „Rowerzysta” (Der Radfahrer). In seiner späteren Schaffensphase schuf der Künstler die umfangreiche Gemäldeserie „Pomniki” (Denkmäler) und malte Stillleben in Pastelltechnik. 

Mieczysław Wejman nahm an Gemeinschaftsausstellungen und Grafikwettbewerben unter anderem in Sofia, Venedig, Mailand, Oslo, Stockholm, Prag, Avignon, Tel Aviv, Dortmund und Barcelona teil. Zahlreiche Preise und Auszeichnungen wurden ihm verliehen. Die Werke des Künstlers befinden sich unter anderem in den Sammlungen von Museen in Krakau, Warschau und Posen sowie in Privatsammlungen.